Teraryuma başlarken: Acemilere ASLA uygun olmayan canlılar

Uromastyx: Otçul olsalar da pahalı ve zor bakımlı türlerdir. Çok geniş teraryum isterler, ayrıca vücutlarındaki; özellikle kuyruklarındaki dikenler sizi yaralayabilir.

Tokay geko (Gekko gecko): Etçil, saldırgan ve dişleri/çenesi güçlü bir geko çeşididir. Gece canlısı olup yağmur ormanı teraryumu istediği için UV gibi ihtiyaçları yoktur ama saldırgan olduğu kadar da hassastır. Bir de ısırdı mı bırakmazlar. Ayrıca çoğu geko, hatta neredeyse tüm kertenkeleler 2-3 günde bir beslenmeliyken, tokayların her gün beslenmesi gerekir ki bu da yem koloninize darbe vuracaktır. Ancak, 2. tür olarak tercih edilmesinde sakınca yoktur; yani ilk listedeki gekolardan biriyle tecrübe kazandıktan sonra bakılabilir. (Bu listedeki çoğu tür çok büyük tecrübe gerektirirken, tokaylar için biraz tecrübe yeterlidir)

Yaprak kuyruklu keler/Satanic leaf-tailed gecko (Uroplatus phantasticus): Küçük boylarına rağmen büyük teraryum istemeleri, dekor olan dalları çıkarırken kendi de çıkması ihtimali gibi nedenlerle acemilere uygun değildir. Ayrıca pahalı ve zor bulunan bir türdür, fazla tecrübe gerektirmese de 2. tür olarak da tercih edilmemelidir.

Iguana (Iguania ailesinin tamamı ama özellikle Iguana iguana): Otçul olsalar da pahalı ve saldırgan canlılardır. Normal dönemlerde de agresifken, üreme dönemlerinde saldırganlıkları neredeyse iki katına çıkar. Isırma ve tırmalama huyları vardır. Ayrıca kafeste ya da evin içinde serbest tutulmaları gerektiğinden (camdaki yansımasıyla kavga edebilirler) ve büyük boylarından dolayı tercih edilmemelidir.

Bukalemun (Chamaeleonidae ailesinin tamamı): Kurtçuk yemezler, illa çekirge, sinek gibi böcekleri ve bazen de çok küçük başka kertenkele ve kemirgenleri yerler. Genel olarak agresif olmasalar da tersleri pistir. Bakımları çok zordur ve oldukça hassastırlar.

Burma pitonu/Burmese piton (Python molurus): Çok büyürler ve eğer yeterince büyürlerse sizi yeme ihtimalleri bile vardır. (Ciddiyim) Bunun dışında, bakımları zordur.

Kobra ve engerekler (Elapidae ve Viperidae): Baştan söyleyeyim; deniz yılanları (Hydrophiinae) kobra, çıngıraklı yılanlar (Crotalinae) da engerek çeşididir. Bu canlıları neden acemilerin tercih etmemesi gerektiği zaten gayet açık: Zehirli oldukları için. Bunun yanında, çıngıraklı yılanlar ve mambalar/ağaç kobraları (Dendroaspis türleri) saldırgandır. Ancak ilginç bir biçimde, bakımları öyle aman aman zor değildir.

Timsahlar (Crocodilia takımının tamamı): Çok büyümesi, bünyesinden ve sakin görünüşünden beklenmeyecek kadar hızlı olması nedeniyle acemilere uygun değillerdir. Ancak, cüce kaymanlar (Caiman crocodilus) 3. hayvan olarak edinilebilir. (Geko->Varan/Monitor->Cüce kayman sırasıyla giderseniz eğer) Ayrıca, timsahlar saldırgandır ve genellikle uysallaşmazlar. Ülkemizdeki yasaların, belli bir boya gelen timsahı hayvanat bahçesine vermeyi zorunlu kılması da başka bir durumdur.

Avicularia: Görünüşü en renkli ve parlak tarantula cinsidir; ancak renkli olduğu kadar da hassastır. Kabukları çok çabuk parçalanır; ama saldırgan değillerdir.

İmparator haricindeki akrep türleri: Bunlar da zehirli olduklarından ve babasını bile tanımadıklarından yeni başlayanlara uygun değildir.

Mantis/Mantid/Peygamberdevesi (Mantodea takımının tamamı): Çok güçlü hayvanlardır. Isırdılar mı bırakmaları zor olur. Ancak bu listedeki, başlangıç hayvanı olarak edinilse de uygun olabilecek de tek hayvandır.

Axolotl (Ambystoma mexicanum): Çok temiz ama akıntısız su istemesi ve hassas olması nedeniyle başlangıç türü olmamalıdır. Ayrıca Türkiye'de pahalıdırlar. Ancak, henüz metamorfoz geçirmemiş ve "su köpeği/çamur köpeği" diye de adlandırılan yavru kaplan semenderlere (Ambystoma tigrinum larvae) bakılarak kazanılan tecrübe sonrası bakılabilir. (Axolotl ve kaplan semender yakın akrabadır). Öyle olmasa bile, eğer semender tecrübeniz varsa 2. tür olarak edinebilirsiniz.

Akvaryuma başlarken: Acemilere ASLA uygun olmayan canlılar

Kırmızı yapraklı bitkiler: Hassas ve ek besine (demir) ihtiyaç duyan bitkilerdir. Özel ışıklandırma isterler.

Mono (Monodactylus spp.): Acısu (tuzlusu olamayacak kadar az, tatlısu olamayacak kadar çok tuz içeren su) balığıdırlar. Çok büyürler. Dayanıklıdırlar ve bakımları da kolay sayılır, ancak acısu akvaryumu için hem tuzlu, hem de tatlısu tecrübesi gerekir.

Okçu balık (Toxotes spp.): Acısu balığıdırlar. Mono kadar büyümeseler de onunla hemen hemen aynı sebeplerden acemilere uygun değillerdir.

Scat/Argus (Scatophagus türlerinin hepsi ama özellikle Scatophagus argus): Acısu balığıdırlar. Mono ile aynı sebeplerden acemilere uygun değillerdir.

Çamur zıpzıpı, mudskipper (Oxudercinae alt-ailesindeki tüm balıklar): Gobi çeşididirler. Balıkla semender arasında görünüş ve özellikleri vardır. Acısu balığı olsalar da düpedüz tuzlu olan sularda da yaşarlar. Hassaslık seviyelerini bilmiyorum; ama acısu ve semender tecrübesi olmadan bakılmamalı.

Balon balıkları, puffer (Tetraodontidae ailesinin tamamı): Hassas, korkak ama zehirli ve güçlü balıklardır. Bazı türlerinin sudan asla çıkarılmaması gerekir. Tuzlusuda ve acısuda yaşayan türleri vardır. Ayrıca yem olarak salyangoz vermek gerekir ki su ya da kara salyangozu yetiştirmek ve üretmek çok zor olmasa da (hatta bazı türleri saymazsak aşırı kolay olsa da) onun için ayrı bir kap ayıracak/ayırabilecek insan sayısı da sınırlıdır. (İmkanı olmayanlara bir şey demiyorum ama imkanı olup da yapmayı tercih etmeyecekler başlamadan bıraksın bu hobiyi bence)

Mürenler (Muraenidae ailesinin tamamı): "Tatlısu müreni" adıyla satılan ve aslında acısuda yaşayan türleri ile, tuzlusuda yaşayan türleri olan bir yılanbalığı ailesidir. (Klasik yılanbalıklarından nasıl ayırt edebileceğiniz aşağıdaki resimde):

Mürenlerin yeni başlayanlar için uygun olmamasının üç temel sebebi vardır: 1-Bakımları zordur. 2-Tehlikelidirler. Genellikle saldırgan olmasalar da akvaryuma elinizi sokmanız pek mümkün olmaz. 3-Balık olmalarına rağmen yılan doğasına da sahiptirler. Yani kapaksız ya da kapağı üstünü tam kapatmayan bir akvaryumdan kaçmaları an meselesidir. İşin iyi yanı; eğer elinizi kurtarmayı başarırsanız yılan gibi kolunuza filan dolayabilirsiniz.

Piranha ve pacu (ot piranhası/otçul piranha) türleri (Serrasalmidae ailesinin tamamı): Tetraların yakın akrabası olan bu canlılar, ne yazık ki onlar gibi acemilere uygun değildir. Canlı yem vermek gerekmez, bir çok yemi kabul ederler. Sanıldığı kadar tehlikeli de değildirler. Ama sonuçta saldırgan balıklardır ve bakımları zordur. Ayrıca çoğu garip boyutlara ulaşabildiği, geri kalanı da sürü balığı olduğu için geniş akvaryumlar gerektirirler.

Afrika çiklitleri (Pseudocrenilabrinae alt-ailesinin tamamı): Saldırgan, hassas ve bakımları zor olan balıklardır. Çoğu kişiyi görüntüleri ve garip gurup davranışlarıyla büyüleseler de, acemilere asla uygun değildirler. Ayrıca, bölgeci balıklardır ve 200 litre akvaryumu bile size dar edebilirler.

Kemikdilliler (Osteoglossiformes takımının tamamı): Büyük, saldırgan ve zor bakımlı balıklardır.

Elektrik balıkları (Gymnotiformes ailesinin tamamı): Yaydıkları elektrik insana zarar verecek düzeyde olmasa da bakımları ve bulunmaları zordur, ayrıca hassas balıklardır.

Yılan balıkları (Anguilliformes takımının tamamı -mürenler de dahil- ile birlikte Synbranchiformes -Bataklık yılanbalıkları- takımının tamamı): Mürenlerle hemen hemen aynı nedenlerle acemilere uygun değillerdir. İyi haber, sıradan yılanbalıkları genelde saldırgan değildir.

Kıkırdaklı balıklar (Chondrichthyes sınıfının tamamı; vatozlar ve köpekbalıkları): Hassas ve pahalı canlılardır.

Acara ve cichlasoma'lar (Cichlasomatinae alt-ailesinin tamamı): Saldırgan balıklardır ve büyük alan isterler.

Astronot balığı, oscar (Astronotinae alt-ailesinin tamamı ama özellikle Astronotus ocellatus): Saldırgan ve büyük balıklardır.

Discus (Symphysodon spp.): Hassas ve bakımları çok zor, ayrıca oldukça pahalı balıklardır. Yem bile seçerler.

Taş mercanlar (Scleractinia takımının tamamı): Az da olsa bakımları zordur, dolayısıyla az da olsa tuzlusu tecrübesi isterler.

Aslan balığı/Akrep balığı (Pterois spp.): Zehirli ve saldırgan bir balıktır, tek ve oldukça büyük bir akvaryumda tutulması gerekir. Ayrıca hassastır.

Deniz atı (Hippocampus spp.): Hassas ve zor bakımlı balıklardır. Yemlerini çok yavaş yedikleri için başka balıklara kaptırırlar. Ama akvaryumda üretimleri çoğu deniz balığına göre kolaydır.